Rusya’nın 24 Şubat 2022’de başlattığı savaş, başlangıçta birkaç gün içinde sona ereceği ve Ukrayna’nın teslim olacağı tahminleriyle başlamıştı. Ancak, bu çatışma Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı sonrasındaki en büyük savaşlarından biri haline gelerek 4 yılı geride bıraktı. Ukrayna ordusu, yoğun saldırılara karşı cephe hattını korumaya çalışırken, siviller ise enerji sistemine yönelik saldırılar ve kış koşulları ile mücadele ediyor.
Zelenskiy: “Putin hedeflerine ulaşamadı”
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, savaşın yıl dönümü dolayısıyla sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Bugün, Putin’in Kiev’i ele geçirmek için başlattığı sözde 3 günlük harekatın üzerinden tam 4 yıl geçti. Bu, direnişimiz ve Ukrayna’nın bu süre içinde nasıl mücadele ettiğine dair çok şey anlatıyor. Bu sözlerin arkasında milyonlarca insanımız, büyük bir cesaret, inanılmaz bir emek, dayanıklılık ve Ukrayna’nın 24 Şubat’tan bu yana izlediği uzun yol var” dedi. Savaşın başlangıcından bugüne kadar süregelen direnişi vurgulayan Zelenskiy, “Bağımsızlığımızı savunduk, ülkemizi kaybetmedik. Putin hedeflerine ulaşamadı. Ukraynalıların direncini kıramadı ve bu savaşı kazanamadı. Ukrayna’yı koruduk. Barış ile adaleti güvence altına almak için elimizden gelen her şeyi yapacağız” ifadelerini kullandı.
Kayıplar artıyor
Öte yandan, iki tarafın savaşta yaşanan gerçek kayıplarını açıklamadığı düşünülüyor. Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), savaşın başlangıcından bu yana en az 1.2 milyon Rus askeri ile 600 bin Ukrayna askerinin öldüğünü, yaralandığını veya kaybolduğunu tahmin ediyor. ABD merkezli düşünce kuruluşuna göre 325 bin Rus, 140 bin Ukrayna askeri yaşamını yitirdi.
BBC Rusça Servisi ve bağımsız bir Rus haber sitesi Mediazona tarafından yapılan ortak çalışmada ise savaşta hayatını kaybeden 186 bin 102 Rus askerinin isimlerine ulaşıldı. İngiliz ve Rus medya kuruluşları, Ukrayna’nın kayıplarının ise 200 bin civarında olduğu tahminini paylaştı. Birleşmiş Milletler verilerine göre Rusya’nın düzenlediği saldırılar, Ukrayna’da 15 binden fazla sivilin ölümüne ve 41 binden fazlasının yaralanmasına yol açtı. Ayrıca, Russia Matters adlı akademik araştırma kuruluşu, Rusya’nın savaşta yaklaşık 24 bin askeri araç ve teçhizat kaybettiğini bildirdi. Bu kayıplar arasında 13 bin 800 tank ve zırhlı araç, 361 hava aracı ve 29 deniz aracı bulunuyor. Ukrayna’nın kayıplarının ise 11 bin 300 askeri araç ve teçhizat seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Milyonlarca kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı
Savaş, Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük mülteci krizine yol açtı. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre, bu ay itibarıyla 3.7 milyon Ukraynalı ülke içinde yerinden edilmiş durumda. Ayrıca, yaklaşık 5.9 milyon Ukraynalı yurt dışında mülteci konumunda bulunuyor. Savaş nedeniyle toplam 10.8 milyondan fazla kişi insani yardıma ihtiyaç duyuyor. Dünya Bankası, savaşın yıl dönümü öncesinde yaptığı açıklamada, Ukrayna ekonomisinin yeniden inşasının 10 yıl boyunca 588 milyar dolara mal olacağını öngördü.
Rusya 2025 yılında sadece 4 bin 800 kilometrekare ilerleyebildi
Rusya, çoğunluğu 2014’te ele geçirdiği topraklardan oluşan Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 20’sini işgal altında tutmaya devam ediyor. Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin büyük bölümleri ile 2014’te ilhak edilen Kırım Yarımadası Rusya’nın kontrolü altında. Ukrayna medyasına göre, Rusya kontrolündeki toprakların toplamı 116 bin kilometrekareye ulaşıyor. Cephe hattındaki ilerlemenin oldukça sınırlı kaldığı, Washington merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü (ISW) verilerine göre, Rusya’nın 2025 yılı içerisindeki ilerlemesinin sadece 4 bin 800 kilometrekare ile sınırlı olduğu ifade ediliyor.
Barış görüşmeleri devam ediyor
Geçtiğimiz Ocak ayında göreve başlayan ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle Ukrayna’daki savaşa son verilmesi için başlatılan barış görüşmeleri, henüz somut bir sonuç elde edememiş olsa da devam ediyor. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Cenevre’de yapılan görüşmelerde “anlamlı ilerleme” kaydedildiğini açıkladı. Taraflar arasında bir anlaşmaya ulaşmak için müzakerelerin sürdürülmesi konusunda uzlaşmaya varıldığı bildirildi. Aylardır süren dolaylı ve doğrudan görüşmelerin temel sorunlarından biri, toprak talepleri. Rusya, Donbas bölgesinin Ukrayna’nın kontrolündeki kısmını talep ederken, Ukrayna tarafı, Rusya’nın askeri olarak ele geçiremediği toprakları müzakere masasında vermeyi reddediyor. Zelenskiy, askerlere yaptığı konuşmada, Ukrayna’nın teslim olmayı kabul etmeyeceğini ve Rusya’nın savaşı sona erdirmeye zorlanması gerektiğini vurguladı.
AB’den savaşın yıl dönümünde Kiev’e ziyaret
Savaşın yıl dönümü dolayısıyla Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’in video konferans yöntemiyle Avrupa Parlamentosu’na hitap etmesi ve Avrupa’dan üst düzey yetkililerin Kiev’e gelmeleri bekleniyor. Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Kiev’deki resmi anma programına katılması ve Rusya’nın füze saldırıları sonucu zarar gören enerji altyapısını yerinde incelemesi planlanıyor.
