İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kazım Türk, kış aylarında ulaşımda yaşanan zorluklara çözüm olarak “Isınabilen Beton” projesini hayata geçirdi.
Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Türk, Türkiye’nin büyük bir kesiminde kış koşullarının oldukça sert geçtiğini belirtti. Türk, “Sahil şehirleri haricinde İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz’in önemli bölümleri soğuk iklim şartlarına sahip. Bu nedenle kış aylarında kar ve buzlanma, karayolu ve hava yolu ulaşımını ciddi oranda engelliyor.” ifadesini kullandı.
“Akıllı sensörlerle kar yere düşmeden eriyecek.”
Geliştirilen sistemin, meteorolojik verileri anlık olarak takip eden bir otomasyon ile çalıştığını ve bu sayede buzlanmayı oluşmadan önlediğini belirten Türk, sistemin işleyişini açıkladı. “Sistem, şehir şebekesi elektriğiyle çalışıyor. Bir trafo ve PLC kontrol mekanizmamız mevcut. Meteorolojik verileri takip ediyoruz. Hava sıcaklığı sıfırın altına düştüğünde sistem devreye girerek yüzeyi ısıtıyor. Kar yağmadan önce yüzey ısınmış oluyor; kar yağsa bile düştüğü anda eriyerek kayboluyor.” şeklinde konuştu.
“Geleneksel yöntemlerin çevresel ve ekonomik zararları önlenecek.”
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen testlerde, kar eritme işleminin başarıyla yapıldığı ve sistemin 1×2,5 metre boyutlarındaki plaklarda sorunsuz çalıştığı ifade edildi. Türk, projenin çevresel etkileri ve ekonomik kayıpları azaltma potansiyeline vurgu yaptı. Geleneksel yöntemlerin olumsuz etkilerine dikkat çeken Türk, “Bu makineler fosil yakıt kullanıyor ve karbon salınımına yol açıyor. Kimyasal çözücüler ise hem kaplamaya zarar veriyor hem de tarım arazilerinin verimliliğini düşürüyor.” dedi. Özellikle havacılık sektöründeki yüksek maliyetler üzerinde duran Türk, “Amerika’da yapılan bir çalışmada rötar yapan bir uçağın dakikadaki maliyetinin 3 bin – 3 bin 500 Türk Lirası civarında olduğu belirtiliyor.” diyerek akıllı betonun ekonomik avantajlarını ortaya koydu.
Yüksek dayanımlı üç katmanlı teknoloji.
Sistemin teknik özellikleri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Türk, “5 santimetre yüksek dayanımlı temel beton tabakası mevcut. Bunun üzerinde 7,5 santimetre kalınlığında ısınabilen beton yer alıyor. En üstte ise elektrik güvenliğini sağlayan koruyucu bir tabaka bulunuyor.” dedi. Betonun dayanıklılığına da dikkat çeken Türk, “Bu beton yalnızca ısınabilen bir beton değil, aynı zamanda dayanımı da yüksek. Standart C25-C30 betonlara karşılık C50-C60 dayanım seviyelerine ulaşabiliyoruz. İçerdiği lifler sayesinde eğilme ve çarpma dayanımı da oldukça yüksek.” ifadelerini kullandı.
Hedef: Havalimanı pistleri ve kritik kavşaklar.
Patentini projenin başlangıcından önce aldıklarını ifade eden Prof. Dr. Türk, “Betonun elektriksel iletkenliğini ölçerken ısınma özelliğini keşfettik ve patent başvurusunda bulunduk.” diyerek sürecin bilimsel arka planını paylaştı. Gelecekteki uygulama alanlarına dair, “Öncelikli hedefimiz havaalanı pistleri. Ayrıca trafik kazalarının sık yaşandığı kavşaklar, viyadükler ve tünel girişlerinde de bu sistemi kullanabiliriz.” diyen Türk, sistemi yakında kampüs içinde aktif trafiğin bulunduğu bir noktada test etmeyi planladıklarını belirtti.
