Menopoz sonrası dönem, kadınların sıkça yaşadığı unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve zihinsel yavaşlama gibi sorunların bilimsel temellerinin giderek daha belirgin hale geldiği bir süreçtir. Menopoz döneminde bilişsel sorunlar yaşayan kadınların yalnızca normal yaşlanma sürecinin bir parçası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Hilal Taştekin Toz, gerekiyorsa nörolojik değerlendirme yapılmasının önemine vurgu yaptı.
İngiltere’de gerçekleştirilen ve UK Biobank verilerine dayanan kapsamlı bir araştırma, menopozun yalnızca hormonal değişimlerle sınırlı kalmayıp, bilişsel işlevler ve beyin yapılarıyla da ilişkili olduğunu ortaya koydu. Psychological Medicine dergisinde yayımlanan bu çalışmada yaklaşık 125 bin kadının verileri incelendi. Araştırmanın bulguları, menopoz sonrası dönemde özellikle reaksiyon süreleri, bellek ve dikkatle ilgili bilişsel testlerde bazı değişikliklerin gözlemlendiğini gösterdi. Ayrıca, hafıza ile yakından bağlantılı beyin bölgelerinde, özellikle hipokampus ve entorhinal korteks gibi yapısal farklılıkların tespit edilmesi, menopozun beyin sağlığı açısından kritik bir dönem olduğunu işaret ediyor.
Medicana Çamlıca Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Hilal Taştekin Toz, “Menopoz, yumurtalık fonksiyonlarının azalmasıyla birlikte östrojen ve progesteron hormonlarında belirgin bir düşüşün yaşandığı, adet döngüsünün kalıcı olarak sona erdiği doğal bir yaşam evresidir” şeklinde açıklamalarda bulundu.
“Bu dönem genellikle 45-55 yaşları arasında ortaya çıkar. Menopozla birlikte yaşanan hormonal değişiklikler, yalnızca sıcak basmaları ve uyku sorunları gibi fiziksel belirtilerle sınırlı kalmayıp, beynin bilişsel ve duygusal işleyişini de etkileyebilmektedir.” diye ekledi.
Hormon tedavisinin tek başına çözüm sağlamadığına dikkat çekildi. İngiltere’deki araştırmada hormon replasman tedavisi (HRT) kullanan bazı kadınlarda bilişsel testlerde daha iyi performans gösteren sonuçlar elde edildi. Ancak uzmanlar, bu bulguların hormon tedavisinin doğrudan bilişi iyileştirdiği şeklinde yorumlanmaması gerektiğine dikkat çekti. Bu sonuçların, menopoz dönemindeki hormonal değişimlerin beyin fonksiyonlarıyla olan ilişkisini ortaya koyduğu belirtildi.
Nöroloji Uzmanı Dr. Hilal Taştekin Toz, menopoz sürecinin nörolojik açıdan da dikkatle izlenmesi gerektiğinin altını çizdi. “Menopoz bir hastalık değildir, ancak beyni de etkileyen doğal bir geçiş dönemidir. Bu süreçte ortaya çıkan unutkanlık, dikkat sorunları ve zihinsel yavaşlama gibi yakınmaların ‘normal yaşlanma’ düşüncesiyle göz ardı edilmemesi önemlidir. Gerekli durumlarda nörolojik değerlendirme yapılması büyük bir önem taşır.” dedi.
Uzm. Dr. Hilal Taştekin Toz, bu sürecin daha sağlıklı bir şekilde yönetilebilmesi için doğru yaşam tarzı düzenlemeleri ve kişiselleştirilmiş yaklaşımların önemine değindi. “Zihinsel aktiviteyi sürdürmek, uyku hijyenine dikkat etmek ve uygun hastalarda bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımları, menopoz dönemindeki bilişsel yakınmaların yönetiminde kritik bir rol oynar.” şeklinde ifade etti.
Araştırma bulguları ve uzman görüşleri, menopozun kadın beyin sağlığı açısından önemli bir eşik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, kadınların bu dönemi geçici şikayetler olarak görmeden, bilinçli bir takip ve profesyonel destekle yaşam kalitelerini koruyabileceklerini vurguluyor.
