Liv Hospital Samsun Romatoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Sayarlıoğlu, stres ve soğuk havaların el ve ayak parmaklarında aniden mavi-mor renk değişikliklerine yol açabileceğini ifade ederek, bu durumun Raynaud Fenomeni’nin bir belirtisi olabileceğini vurguladı. Özellikle bu durumun en çok genç kadınlarda görüldüğünü belirtti.
Stresli günlerde ya da soğuk havalarda el ve ayak parmak uçlarında meydana gelen mavi-mor renk değişikliklerinin Raynaud Fenomeni (Sendromu) ile bağlantılı olabileceğini belirten Prof. Dr. Sayarlıoğlu, bu konuda önemli uyarılarda bulundu.
Isı değişiklikleri ve stresle tetiklenen Raynaud Fenomeni’nin toplumda yüzde 3-5 oranında görüldüğünü dile getiren Prof. Dr. Sayarlıoğlu, “Raynaud Sendromu’nun en belirgin özelliği, el ve ayak parmak uçlarında soğuk havaya maruz kalma veya stresle birlikte gelişen mavi-mor renk değişikliğidir. Bu durum, kan damarlarının daralması sonucu ortaya çıkar. Normalde, soğuk havalarda deriye giden kan damarları ısı kaybını azaltmak amacıyla daralır. Ancak Raynaud hastalığında bu daralma süreci uzar, bu da kanlanmanın bozulmasına ve deride oksijen seviyesinin düşmesine neden olur. Ardından, damarlardaki genişleme ile parmak uçları tekrar pembe-kırmızı hale gelir” dedi.
“En sık genç kadınlarda görülüyor”
Raynaud hastalığının bazen tek başına gelişebileceğini ve birlikte başka bir hastalık olmadan da ortaya çıkabileceğini belirten Prof. Dr. Sayarlıoğlu, bu duruma birincil-primer Raynaud (PRB) adı verildiğini ifade etti. Ayrıca, Raynaud’un başka hastalıkların bir ön belirtisi veya hastalığın seyrinde de ortaya çıkabileceğini ekleyerek, buna ikincil-sekonder Raynaud (SRB) denildiğini belirtti. Raynaud hastalığının en sık genç kadınlarda görüldüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Sayarlıoğlu, “PRB’nin genetik bir bileşeni de vardır. PRB olan bireylerin yakınlarında benzer belirtiler görülebilir. Bu durumda tedaviye yanıt genelde iyi olur ve ciddi sorunlara yol açmaz” şeklinde konuştu.
“Romatizmalı hastalıklarla birlikte görülebilir”
İkincil Raynaud sendromunun (SRB), sıkça sistemik skleroz (skleroderma), SLE, Sjögren sendromu, anti-fosfolipid sendromu, poli-dermatomyozit ve romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmalı hastalıkların seyrinde ortaya çıkabileceğini anlatan Prof. Dr. Sayarlıoğlu, “SRB, bunun dışında bağışıklık sisteminden kaynaklanan diğer hastalıklarla da ilişkilendirilebilir. Bazı hastalarda kulak kepçesi, burun, yüz, diz ve meme uçları da etkilenebilir. Nadir durumlarda tüm kol ve bacakta da Raynaud görülebilir. Parmaklarda renk değişikliğinin yanı sıra iğnelenme, uyuşma ve ağrı da yaşanabilir. Damarların daralma süresi uzarsa, dokular için tehlikeli hale gelebilir ve parmak uçlarında yaralar oluşabilir” ifadelerini kullandı.
Raynaud sendromunun tanısının, hastanın şikayetleri (parmaklarda soğuk ve stresle gelişen mavi-mor renk değişikliği, soğukluk, ağrı) ve muayene ile belirlendiğini söyleyen Prof. Dr. Sayarlıoğlu, şüphelenilen vakalarda çeşitli görüntüleme yöntemlerinin kullanılabileceğini ve benzer belirtilere yol açan diğer nedenlerin dışlanması gerektiğini vurguladı.
