Acıbadem Kayseri Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Hasan Yeşilkaya, kış aylarında güneş ışığının azalmasıyla birlikte D vitamini eksikliğinin daha yaygın hale geldiğini vurgulayarak, D vitamini düzeylerinin düzenli olarak kontrol edilmesinin önemine dikkat çekti.
D vitamininin sadece kemik sağlığı için değil, aynı zamanda kas-iskelet ve bağışıklık sistemleri için de kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Yeşilkaya, “D vitamini, yalnızca bir vitamin değil, aynı zamanda vücutta sentezlenmesi gereken bir hormondur. Aktif hale gelebilmesi için karaciğerde ve böbrekte hidroksilasyon işleminden geçmesi gerekmektedir. Bu nedenle hem vitamin hem de hormon olarak kabul edilmektedir. D vitamini eksikliği ise toplumda oldukça yaygındır” ifadesini kullandı.
D vitamini sentezinin güneş ışığına bağlı olduğunu aktaran Yeşilkaya, “Güneş ışığının D vitamini sentezleyebilmesi için dik açıyla gelmesi gerekmektedir. Kış aylarında ise güneş ışınları yatay açıyla dünyaya ulaştığı için bu sentez yetersiz kalmaktadır. Ayrıca soğuk hava nedeniyle dışarı çıkamamak veya kalın kıyafetler giymek D vitamini üretimini de olumsuz etkiler” şeklinde konuştu.
“Cam arkasından gelen güneş işe yaramaz”
Yeşilkaya, güneşlenme ile ilgili sıkça yapılan yanlışlara da değinerek, “Cam balkon veya araç içinde gelen güneş ışığı D vitamini sentezine katkı sağlamaz. Cam, D vitamini sentezini sağlayan UV ışınlarını geçiremez. Ayrıca güneş kremi kullanmak da D vitamini sentezini engeller. Yaz aylarında uzun süre güneşte kalmak ise cilt kanseri riskini artırabilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır” dedi.
Türkiye’nin güneşli bir ülke olmasına rağmen D vitamini eksikliğinin yaygın olmasının sebeplerini açıklayan Yeşilkaya, “D vitamini sentezi için güneş ışığının doğrudan cilde temas etmesi gerekmektedir. Cam arkasında değil, doğrudan güneş ışığı cilde ulaşmalıdır ve ciltte güneş koruyucu krem olmamalıdır. Bu koşullar çoğu zaman sağlanamadığı için özellikle kış aylarında eksiklik kaçınılmaz hale gelmektedir” diye ekledi.
“Bebeklerde ciddi D vitamini eksikliği olursa bacaklarda eğrilik görülebilir”
D vitamini eksikliğinin her yaş grubunu etkileyebileceğine dikkat çeken Dr. Yeşilkaya, “Bebeklerde ciddi D vitamini eksikliği, bacaklarda eğrilik (Raşitizm) gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle annelerin bebeklerine D vitamini damlası vermesi gereklidir. Anne sütünde yeterli miktarda D vitamini bulunmadığı için bu destek son derece önemlidir” şeklinde bilgi verdi.
Yetişkinlerde ise D vitamini eksikliğinin kemik erimesi (osteoporoz), iskelet sisteminin zayıflaması ve kas-eklem ağrıları gibi sorunlara neden olabileceğini belirten Yeşilkaya, “Belirti vermese bile zaman zaman D vitamini düzeylerinin ölçülmesi faydalıdır, tedavisi düşük maliyetli ve kolaydır” dedi.
“Gıdalar tek başına yeterli değil”
D vitamininin bazı hayvansal gıdalarda bulunduğunu ancak genellikle bu gıdaların yeterli olmadığını ifade eden Yeşilkaya, “Balık, karaciğer, kırmızı et ve yumurta sarısında az miktarda D vitamini bulunur. Ancak bu gıdaları aşırı tüketmek, kolesterol yüksekliği ve gut hastalığı gibi başka sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle çoğu zaman ilaç tedavisiyle D vitamini desteği almak gerekmektedir” dedi.
D vitamininin vücutta aktif hale gelebilmesi için karaciğer ve böbreklerde hidroksilasyon işleminden geçmesi gerektiğine dikkat çeken Yeşilkaya, “Ciddi karaciğer veya böbrek hastalığı olan kişilerde D vitamini eksikliği daha sık görülebilir. Bu nedenle bu hasta gruplarında daha dikkatli olunmalıdır” diye konuştu.
Dr. Hasan Yeşilkaya, D vitamini eksikliğinin yaygın bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirterek, “Toplumda farkındalık arttıkça, bu eksiklik kolay ve etkili bir şekilde tedavi edilebilir” ifadelerini kullandı.
