Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi’nden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Avrupa Uzay Ajansı’na ait Sentinel-2 uydularından elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirdikleri analizlerde, Türkiye’nin büyük bir kısmında bitki örtüsünün su içeriğini kaybettiğini vurgulayarak, “Artık bir damla tatlı suyun bile önemi çok büyük” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Kutoğlu, ülkenin ciddi bir kuraklık durumu ile karşı karşıya olduğunu belirtti. “Bu yaz sezonu boyunca bütün ülke genelinde oldukça kurak bir dönem yaşadık, yağışlar bu yıl oldukça az gerçekleşti” açıklamasında bulundu.
Çevresel değişimlere de dikkat çeken Kutoğlu, “Gözlemlediğimizde bitkilerde bu durumun etkilerini net bir şekilde görebiliyoruz. Peyzaj alanlarında ve ağaçlarda kuruma belirtileri var. Yapraklar da bu durumdan etkileniyor. Ülke genelindeki durumu anlamak için Avrupa Uzay Ajansı’nın Sentinel-2 uydularını kullanıyoruz. Bu uydular, belirli aralıklarla aynı bölgeyi tekrar ziyaret edebiliyor” diye ekledi.
“Harita, bitkilerin yoğun kuraklık nedeniyle su stresine girdiğini gösteriyor”
Haziran ve Ağustos aylarına ait verilerle yapılan çalışmayı aktaran Kutoğlu, “Haziran ayındaki uydu verilerini Ağustos ayındaki verilerle karşılaştırdık. Türkiye genelinde bitki örtüsündeki değişimi gösteren haritayı oluşturduk. Bitkilerin sıvı içeriğini incelemek için en uygun bantlar yakın kızılötesi ve kısa dalga kızılötesi bantlardı. Bu bantları kullanarak su içeriğindeki değişimi gözlemledik. Elde ettiğimiz veriler, bitkilerin su içeriğinde belirgin bir azalma olduğunu gösteriyor. Haritadaki beyaz alanlar, Haziran ve Ağustos ayı arasında herhangi bir değişim yaşamayan nötr alanları temsil ediyor. Ancak beyazdan kırmızıya kayan renkler, bitkilerin su içeriğinde ciddi bir azalma olduğunu gösteriyor. En koyu kırmızı alanlar ise yangın nedeniyle su içeriğinin tamamen ortadan kalktığı bölgeleri ifade ediyor” şeklinde konuştu.
“Ülke genelinde ciddi bir kuraklık söz konusu”
Son aylarda yaşanan yangınlara dikkat çeken Kutoğlu, “İzmir bölgesinde, özellikle Çeşme ve Seferihisar’da ciddi yangınlar meydana geldi. Bu alanlarda bitki örtüsü ve su içeriği tamamen ortadan kalktı, bu nedenle bu bölgeleri koyu kırmızı olarak görüyoruz. Çanakkale ve İzmit’te de benzer durumlar var. Ancak Türkiye genelinde pembe ve kırmızı tonlarıyla gösterilen birçok alan bulunuyor. Bu, ülke genelinde ciddi bir kuraklık yaşandığını gösteriyor” dedi.
“İnsanın ulaşabildiği karayolu kenarlarında yangınlar daha sık oluyor”
Kuraklığın yangın riskini artırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Kutoğlu, “Kuraklığın yangınların artmasında büyük etkisi var. Geçmişte yaptığımız bir araştırmada orman yangınlarının büyük çoğunluğunun insanların ulaşabildiği karayolları kenarlarında meydana geldiğini tespit ettik. Bu, kuraklık döneminde, bitkilerin su sıkıntısı çektiği bir ortamda, küçük bir ihmalin bile büyük felaketlere yol açabileceğini gösteriyor. Orman köylerinde yangın riski daha düşükken, karayolu kenarlarında yangınların daha sık gerçekleştiği gözlemleniyor” ifadelerini kullandı.
“Artık bir damla tatlı suyun bile kıymeti çok büyük”
İklim değişikliğinin ciddiyetine vurgu yapan Kutoğlu, bireysel ve kurumsal tedbirlerin kaçınılmaz hale geldiğini belirtti. “İklim değişikliğinin farkında olmamız ve tatlı su kaynaklarının giderek azaldığını kabul etmemiz gerekiyor. Bireysel önlemler almanın yanı sıra, merkezi ve yerel yönetimlerin de sorumlulukları var. Ülke genelinde yasal düzenlemeler yapılmalı ve yerel yönetimler, iklim değişikliğiyle mücadele edecek imar kararları almalıdır. Örneğin, su sıkıntısı yaşayan bölgelerde yağmur hasadı ve depolama sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi, yeşil çatı uygulamalarının teşvik edilmesi gibi önlemler alınabilir. Tarımsal alanlarda ise az su isteyen bitkilere geçiş yapılması gerektiği noktası önemlidir. Bu bağlamda hem yasama organlarına hem de yerel yönetimlere büyük görevler düşüyor” şeklinde sözlerini tamamladı.
