Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, yetişkin epilepsi hastalarının yaklaşık %70’inin ilaç tedavisi ile tamamıyla nöbetsiz hale gelebileceğini vurgulayarak, “İlaçların ömür boyu kullanılması gerektiği yanılgısı doğru değildir; hastaların %30-40’ında 2-5 yıl süren nöbetsiz dönem sonrasında ilaçlar, doktor kontrolünde güvenli bir şekilde bırakılabilir” şeklinde açıklamada bulundu.
Memorial Antalya Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, “1-30 Kasım Epilepsi Farkındalık Ayı” dolayısıyla epilepsi ve tedavi yöntemleri üzerine bilgiler verdi. Prof. Dr. Gömceli, epilepsinin toplumda sıkça yanlış anlaşılan ve korkuyla karşılanan bir nörolojik hastalık olduğunu ifade etti. “Birçok birey, epilepsiyi ömür boyu nöbet geçirme ya da tedavisi olmayan bir kabus olarak algılıyor. Ancak günümüz tıbbında, epilepsi çoğu yetişkin hastada tamamen kontrol altına alınabilir ve önemli bir kısmında tamamen iyileşme sağlanabilir. 2025 yılı itibarıyla ilaçlardan cerrahiye, nöromodülasyondan gen tedavisine kadar geniş bir tedavi yelpazesi mevcuttur” diye belirtti.
“Hastalar tedaviye genellikle olumlu yanıt veriyor”
Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, epilepsinin beynin geçici ve aşırı elektrik boşalımları sonucunda tekrarlayan nöbetlerle kendini gösterdiğini belirtti. “Tek bir nöbet epilepsi olarak kabul edilmez; tekrarlayan ve altta yatan bir yatkınlık olmalıdır. Yetişkinlerde en sık görülen nedenler arasında eski beyin travmaları, inme sonrası hasarlar, beyin tümörleri, enfeksiyonlar ve genetik yatkınlıklar bulunmaktadır. Bir kısmı ise hala ‘nedeni bilinmeyen’ olarak sınıflandırılmaktadır. İyi haber, nedeni bilinmese dahi çoğu hastanın tedaviye olumlu yanıt vermesidir” ifadelerini kullandı.
“İlk tanı anı hastalar için endişe verici”
Epilepsi tanısı konan hastaların genellikle korku duyduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, “Epilepsi tanısı konulduğunda hastaların ilk soruları genellikle ‘Artık araba kullanamayacak mıyım?’, ‘İşimi kaybeder miyim?’, ‘Çocuk yapmam mümkün mü?’ gibi endişelerdir. Ancak bu korkuların çoğu geçmişte kalmıştır. Hastaların büyük bir kısmı normal bir yaşam sürdürebilir, meslek hayatlarına devam edebilir. Doğru koşullar sağlandığında ehliyet alabilir ve hamilelik planlayabilirler. Yetişkin epilepsi hastalarının %70’i, ilaçlarla tamamen nöbetsiz hale getirilebilir. Yeni nesil ilaçlar (levetirasetam, lacozamid, lamotrijin, brivarasetam gibi) etkinlik açısından başarılı olup, yan etkileri de oldukça düşüktür. ‘İlaç ömür boyu kullanılır’ algısı doğru değildir; hastaların %30-40’ında 2-5 yıl süren nöbetsiz dönem sonrası ilaçlar doktor gözetiminde güvenle bırakılabilir” dedi.
“Dirençli epilepsi hastaları için alternatif tedavi yöntemleri mevcut”
Hastaların yaklaşık %30’unun birden fazla ilaca rağmen nöbet geçirmeye devam edebileceğini dile getiren Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, “Bu noktada cerrahi ve nöromodülasyon tedavileri devreye giriyor. Epilepsi cerrahisi, nöbet odağının net bir şekilde belirlenmesi durumunda (özellikle temporal lob epilepsilerinde) başarı oranı %70-90 arasında değişmektedir. Ameliyat sonrası hastaların çoğu ilaçlarını bırakabiliyor. Vagus sinir stimülasyonu (VNS), Responsif Nörostimülasyon (RNS) ve Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) gibi yöntemler, ilaç ve cerrahi tedaviye uygun olmayan hastalarda nöbet sıklığını %50-90 oranında azaltabiliyor. Ayrıca, ketojenik diyet ve modifiye Atkins diyeti, yetişkinlerde giderek daha fazla kullanılan ve bilimsel olarak desteklenen tedavi yöntemleridir” diye ekledi.
“Yaşam tarzı değişiklikleri tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır”
Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, hastaların yarısında sadece 5 yaşam tarzı değişikliği ile nöbet sıklığının %50-100 oranında azaldığını ve ilaç dozunun yarıya inebileceğini açıkladı. “İlaç uyumu, nöbetlerin çoğunun unutulan veya atlanan dozlar nedeniyle gerçekleştiği için tedavinin en kritik aşamasıdır. Uyku düzeni de önemli; her gece aynı saatte yatıp kalkmak, nöbet eşiğini %30-40 oranında yükseltebilir. Mümkünse kesintisiz 6-7 saat uyumak önerilir. Düzenli öğün ve düşük glisemik indeksli gıdalar almak, açlık ve şekerli gıdaların nöbet tetikleyicisi olduğunu unutmamak gerekir. Stres yönetimi, mindfulness, nefes egzersizleri veya haftada 3 gün 30 dakikalık yürüyüş ile nöbet sıklığını ortalama %45 oranında düşürmek mümkündür. Ayrıca, aralıklı ışık veya belirli tetikleyicilerden kaçınmak da önemlidir. Yanıp sönen ışıklar veya telefon titremesi gibi uyaranlar, ışık duyarlılığı olan epilepsilerde nöbet tetikleyebilir. Bazı özel epilepsi tiplerinde sıcak su ile yıkanmak, belirli müzik, ses, tat veya koku gibi tetikleyicilerden kaçınmak da büyük önem taşır” dedi.
